مير سيد شريف راقم سمرقندى
191
تاريخ راقم ( فارسى )
در همان تاريخ مذكور مشار اليه در ولايت سمرقند مدرسهاى بنا فرمودند . در اندك فرصت استادان بنا و معماران مهندس دانا ، آن بقعهء عالى را به اتمام رسانيدند . الحق چنان دار العلمى كه صرير طبقات ابوابش به گوش اهل طلبه نويد يا « مفتح الابواب » مىرسانيد يا اولو الالباب را بشارت فاتحة الكتاب مىخواند و در ساحت آن عمارت فيض امارت حوضى بنا كرده كه در غايت وسعت و عمقش در نهايت مسافت در باطن آبش صفا چون آب جيات مضمر و جويبارش روانتر از ساقى كوثر در همان مدرسهء عالى آن قدوة الموالى مادام الحيات طلبه را درس مىفرمودند و طلاب نيز در دايرهء درس اصول علوم با فروعات با شفا و قانون اشارات مىفهميدند . در تاريخ تمامى آن مدرسهء عالى يكى از اهالى چنين گفته : تاريخ لو سئلت اليوم من اتمامه * اطلب التاريخ من « خير المقام » و ديگرى از دانشمندان علوم هندسه در تاريخ تمامى آن مدرسه چنين فرموده : تاريخ مكعب ده ضعف ده مثلث ده * برد ملال ز طبع محاسب آگه كه هر عددى را كه در نفسش ضرب كنند ، عدد اول را جذر گويند و مبلغ را مجذور . چون جذر را با مجذور ضرب نمايند اول را كعب نامند و مبلغ را مكعب . پس مكعّب ده هزار مىگردد و ضعف ده بيست و ثلث ده سه مجموع هزار و بيست و سه مىشود . تاريخ تولّد عبد العزيز خان بن ندر محمد خان در هنگام بهار كه سلطان سرير سپهر چهارم يعنى خسرو سيارات و انجم بر تخت حمل نشست و اطفال نبات از بطن خاك به عرصهء وجود آمده بود او در كنار مهد عناصر كه عبارت از امّهات عالم سفلى است نمو مىنمود . در همان فصل ربيع در اوايل شهر ربيع الثانى در تاريخ 1023 خان خاقان نشان و شهنشاه جم فرمان سيد عبد العزيز خان ابن ندر محمد خان ابن دين محمد خان از شهرستان عدم به مملكت وجود ظهور كرد . بعضى از فضلا كه طفل طبع هر يك در دبيرستان معانى پير عقل را معلم بود و فلاطون خرد را ابجد تعليم در كنار مىنهاد در